Baskı yöntemleri rehberi: Ofset, dijital, serigrafi, süblimasyon, UV ve tampon

Neden baskı yöntemini bilmelisin?

Aynı logo bir kartvizitte, bir kupada ve bir kalemde üç farklı yöntemle basılır. Her yöntemin sevdiği dosya, renk sayısı ve adet farklıdır. Yöntemi baştan bilirsen tasarım ona göre hazırlanır; matbaada “bu dosya buna basılmaz” cevabıyla karşılaşmazsın.

Bu rehberde en sık karşılaşacağın altı yöntemi anlatıyoruz: ofset, dijital, serigrafi, süblimasyon, UV ve tampon baskı. Her biri için nasıl çalıştığını, hangi üründe kullanıldığını ve nerede işe yaramadığını bulacaksın.

1 · Ofset baskı: yüksek adetli kâğıt işlerinin ustası

Ofsette mürekkep önce bir kalıptan (plaka) kauçuk bir yüzeye, oradan da kâğıda aktarılır (PsPrint). Her iş için kalıp hazırlanır ve makine ayrıca ayarlanır; bu yüzden adet ne olursa olsun bir başlangıç maliyeti vardır. Adet arttıkça bu maliyet daha çok parçaya bölünür ve birim fiyat düşer.

Nerede kullanılır: Broşür, katalog, duvar ve masa takvimi, kutu, yüksek adetli kartvizit ve el ilanı. Ofset her iş için özel karıştırılmış mürekkeple çalışabildiği için renk tutarlılığı güçlüdür (Ironmark); marka rengin her baskıda aynı çıksın istiyorsan iyi bir seçimdir.

Nerede kullanılmaz: Az adetli işlerde ve her parçanın farklı olduğu işlerde. Ironmark’a göre ofset her parçaya farklı isim ya da kod basma ihtiyacını karşılayamaz.

2 · Dijital baskı: az adet, hızlı ve kişiye özel

Dijital baskıda kalıp yoktur; dosya doğrudan makineye gider. Kurulum ücreti olmadığı için parça başına sabit bir fiyat ödersin (PsPrint). Her parçaya farklı isim, adres ya da kod basmak (değişken veri) dijitalin en güçlü yanıdır (Ironmark).

Nerede kullanılır: Az adetli kartvizit, menü, davetiye, masa kartı, isimli yaka kartı, deneme baskısı.

3 · Serigrafi (elek baskı): tişört ve bez çantanın işçisi

Serigrafide her renk için ayrı bir elek hazırlanır ve renkler sırayla, üst üste denk getirilerek basılır (Made Good Designs). Kurulum maliyeti tasarım başına sabittir; yüzlerce parçaya yayılınca birim fiyat küçülür, birkaç parçada ise pahalı kalır. Maliyeti en çok renk sayısı belirler.

Nerede kullanılır: Tişört, sweatshirt, bez çanta, düz yüzeyli promosyon. Düz, canlı ve dayanıklı renk istiyorsan serigrafi iyi bir seçimdir.

Nerede kullanılmaz: Çok renkli, fotoğraflı ya da yumuşak geçişli tasarımlarda. Geçişler küçük noktalarla taklit edilir ve çok küçük noktalar zor tutar. Koyu kumaşta alta beyaz bir taban baskısı gerekir; bu da fazladan bir elek demektir. Kaynak, az adet ve tam renkli iş için DTG ya da DTF gibi yöntemleri öneriyor.

4 · Süblimasyon: kupa ve polyesterde tam renk

Süblimasyonda tasarım özel kâğıda ters basılır, sonra ısı presiyle ürüne aktarılır. Yaklaşık 390 °F (yaklaşık 200 °C) ısıda mürekkep sıvılaşmadan gaza dönüşür, polyester liflerine ya da kaplamaya işler ve soğuyunca malzemenin parçası olur (Castle Ink). Bu yüzden baskı dökülmez, fotoğraf bile basılabilir.

Nerede kullanılır: Süblimasyona uygun kaplamalı kupa, polyester tişört, mousepad, bayrak, polimer kaplamalı promosyon ürünleri (Syracuse Üniversitesi MakerSpace).

Nerede kullanılmaz: Pamukta ve koyu kumaşta. Castle Ink’e göre karışım kumaşlar ancak yaklaşık %65’in üzerinde polyester içerirse işe yarar. Süreçte beyaz mürekkep yoktur; beyaz alanlar ürünün kendi rengini alır. Bu yüzden zemin beyaz ya da açık renk olmalıdır.

Kupada hangi yöntemin ne zaman seçileceğini promosyon ürünleri sayfamızda da anlatıyoruz.

5 · UV baskı: sert ve düz yüzeye doğrudan

UV yazıcıda kafa malzemenin yaklaşık 1 mm üzerinde gidip gelir; mürekkebi damlatır ve UV ışıkla anında kurutur. Mürekkep hemen sertleştiği için kat kat basılabilir ve hafif kabartma etkisi verilebilir. Beyaz ayrı bir özel renk katmanı olarak basılır (Toronto Metropolitan Üniversitesi, UV Baskı Rehberi).

Nerede kullanılır: Ahşap, metal, PVC, pleksi ve diğer plastikler, cam, köpük, seramik; kapı isimliği, pleksi tabela, düz promosyon ürünleri.

Nerede kullanılmaz: Eğri ve düzgün olmayan yüzeylerde (rehber malzemenin düz olması gerektiğini vurguluyor). Esnek kumaşta mürekkep kırılgan kalır, zamanla ya da yıkamayla pul pul dökülebilir.

6 · Tampon baskı: kalem gibi küçük ve kavisli yüzeyler

Tampon baskıda tasarım bir metal klişeye kazınır, mürekkep bu oyuklara dolar. Yumuşak silikon bir tampon klişeye basıp mürekkebi alır ve ürüne aktarır. Silikon esnediği için çukur, tümsek ve düzgün olmayan yüzeylere uyar (VKF Renzel).

Nerede kullanılır: Kalem, şişe açacağı, plastik promosyon ürünleri ve küçük, kavisli yüzeyler. Klişe ince detayla kazınabildiği için küçük logo ve yazı da basılabilir.

Nerede kullanılmaz: Büyük düz alanlarda ve fotoğraflı tasarımlarda; bu işler için UV ya da süblimasyon daha uygundur. Kalemde logo genelde küçük basıldığı için sade, az renkli bir logo sürümü hazırla.

Bir bakışta: hangi ürün, hangi yöntem?

Tablodaki bilgiler yukarıdaki kaynaklara dayanır; son kararı her zaman üreticinin teknik bilgisiyle teyit et.

Matbaaya gitmeden önce kontrol listesi

• Ürünü ve malzemesini netleştir: kâğıt mı, pamuk mu, polyester mi, metal mi, plastik mi?
• Adedi belirle; sınırdaysan hem dijital hem ofset fiyatı iste.
• Renk sayısını say; serigrafi ve tampon baskıda her renk ayrı elek ya da klişe demektir.
• Logonun sade, tek renkli sürümü elinde olsun (kalem, kupa kenarı, nakış için).
• Logo ve yazılar vektör olsun; yazılar eğriye çevrilmiş olsun.
• Koyu zemine baskı varsa beyaz taban ya da beyaz katman gerekip gerekmediğini sor.
• Üreticiden ürün şablonunu (baskı alanı ölçüsü) iste ve tasarımı ona göre yerleştir.
• Seri baskıdan önce mutlaka prova ya da tek parça deneme iste.

Takvim, kupa, kalem: tasarımı yönteme göre hazırlayalım

Takvim, ajanda, kupa, kalem, termos ya da bez çanta yaptıracaksan tasarımı baskı yöntemine göre hazırlıyor, matbaaya ya da üreticiye doğrudan verebileceğin dosyayı teslim ediyoruz. Baskıyı biz yapmıyoruz; dosyalar senin olur, dilediğin yerde bastırır ve birkaç yerden fiyat alabilirsin. Ayrıntılar ve fiyatlar: Takvim ve promosyon ürünleri.

İlk taslak ücretsiz. 1 konsepti filigranlı önizleme olarak görürsün; beğenirsen devam ederiz.